Türkiye'nin enerji denkleminde ne değişiyor?

Karadeniz'de 2020'de keşfedilen ve 2023'te üretime alınan Sakarya Gaz Sahası, Türkiye'nin enerji tablosundaki ağırlığını her geçen ay artırıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre sahadaki günlük üretim 9,5 milyon metreküpe ulaşarak ilk üretim aşamasındaki hedeflenen kapasiteye geldi. Bugün bu üretim, yaklaşık 4 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını karşılıyor. Bakan Alparslan Bayraktar'ın açıklamalarına göre Türkiye genelinde doğal gaz erişimi nüfusun büyük bölümüne ulaşmış durumda. Bu tabloda Karadeniz'deki yerli gaz üretiminin payı da giderek büyüyor.

Sürecin bir sonraki durağı ise Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu'nun devreye alınmasıyla şekilleniyor. Platformun, sahada günlük 10 milyon metreküplük ilave kapasite sağlayacak şekilde tasarlanması ve 2026'nın üçüncü çeyreğinde üretime başlaması bekleniyor. Bu adımla birlikte toplam üretimin günlük 20 milyon metreküpe yükselmesi öngörülüyor. Bakanlık, üretimdeki artışla birlikte yerli doğal gazdan yararlanan hane sayısının da yıl sonuna kadar 8 milyona ulaşacağını belirtiyor.

Faz 2 ile üretim ikiye katlanıyor

Sakarya sahasındaki ikinci fazın altyapı çalışmaları da hız kesmeden sürüyor. Boru döşeme gemisi Seven Vega'nın sahaya intikal etmesiyle çalışmaların takvimi netleşirken, günlük üretim kapasitesinin 20 milyon metreküpe çıkarılması hedefleniyor. Bayraktar, sahada yirmi yıl boyunca üretim yapılmasının planlandığını ve projenin uzun vadeli bir üretim perspektifiyle kurgulandığını vurguluyor. Bakanlığın paylaştığı takvime göre Osman Gazi'nin devreye alınmasıyla platformun sağlayacağı ilave kapasite, Türkiye'nin doğal gaz şebekesinde konut ve sanayi tarafında hissedilir bir rahatlama yaratacak.

Bu ikinci fazın önemi, üretilen gaz miktarının ötesine geçiyor. Karadeniz'deki üretim artışı, Türkiye'nin doğal gaz ithalatını azaltma stratejisinin somut ayaklarından birini oluşturuyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) Haziran 2026 Doğal Gaz Piyasası Sektör Raporu'na göre, yılın ilk yarısında Türkiye'nin toplam yerli doğal gaz üretiminin yüzde 92'si Sakarya Gaz Sahası'ndan karşılandı. Ocak-Haziran döneminde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından üretilen 1 milyar 608 milyon metreküp gaza, özel sektör firmalarının ürettiği 33 milyon metreküp eklenmesiyle toplam yerli üretim 1 milyar 641 milyon metreküpü aştı. Bu tablo, Karadeniz'deki üretimin Türkiye'nin enerji arzında giderek daha önemli bir paya sahip olduğunu gösteriyor.

2028 hedefi 45 milyon metreküpe yükseliyor

Bakanlığın orta vadeli hedefi de son aylarda güncellendi. Sakarya Gaz Sahası'nda günlük üretimin 2028 yılına kadar 40 milyon metreküpe çıkarılması hedefi, Mayıs 2026'da İstanbul'da düzenlenen 2. İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi'nde (İNRES 2026) 45 milyon metreküp olarak açıklandı. Zirvede konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Ahmet Berat Çonkar, hedefin 45 milyon metreküpe yükseltildiğini açıkladı. Çonkar, Sakarya Gaz Sahası'nda keşfin ardından üç yıl gibi kısa bir sürede üretime geçildiğini ve yerli gazın hanelere ulaştırıldığını dile getirdi. Dokuz ülkeden bakan ve bakan yardımcısı düzeyinde temsilcilerin yanı sıra 45 ülkeden sektör temsilcisinin katıldığı zirve, Türkiye'nin bölgesel enerji vizyonunu uluslararası paydaşlarla paylaşması açısından önemli bir platform olarak öne çıktı.

Bu hedefe ulaşmak için sahaya ikinci bir yüzer üretim platformu daha eklenecek. Bayraktar'ın açıklamalarına göre Osman Gazi'nin kardeşi olan yeni platform Çin'de inşa ediliyor ve 2028’de devreye alınması planlanıyor. Daha yüksek üretim kapasitesine sahip olacak ikinci platformun devreye alınmasıyla Sakarya Gaz Sahası'nda üçüncü faza geçilecek. Bakanlığın hedefi, 2028 itibarıyla 16 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacının doğrudan Sakarya Gaz Sahası'ndan karşılanması. Bu, bugün yerli gazdan yararlanan yaklaşık 4 milyon haneye kıyasla dört katlık bir artış anlamına geliyor. Konut tüketiminin büyük bölümünün yerli kaynaklardan karşılanması hedefi, Bakanlığın enerji arz güvenliğini güçlendirme vizyonunun somut adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Sahadaki ilerleme, projenin uluslararası değerlendirmelerine de yansıyor. Offshore mühendislik alanında faaliyet gösteren Subsea 7'nin kıdemli yöneticisi Olivier Blaringhem, İNRES 2026'daki konuşmasında Sakarya projelerini yerel tedarik zinciri ve insan kaynağı oluşturma açısından başarılı bir örnek olarak nitelendirdi. Şirketin dünya genelinde 2 bin çalışanı ve 40 gemiyle faaliyet gösterdiğini belirten Blaringhem, offshore projelerinde belirsizliklere karşı en önemli unsurlardan birinin zamanında teslimat olduğunu vurguladı. Küresel tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmaların enerji projelerini doğrudan etkileyebileceğine dikkati çeken Blaringhem, müşteri ve tedarikçilerle mümkün olan en erken aşamada iş birliği kurulmasının proje takviminin korunmasında önemli rol oynadığını söyledi.

Bakanlık cephesinden yapılan açıklamalar, Sakarya'daki artışın tek başına bir üretim hikâyesi olmadığını, sahada görev alan mühendislik ekiplerinin ve insan kaynağının deneyim kazanmasıyla birlikte ilerlediğini ortaya koyuyor. Bayraktar, sahadaki ekiplerin düzenli olarak ziyaret edildiğini ve projenin yirmi yıllık bir üretim ufkuyla planlandığını hatırlatarak, sahada görev yapan kadronun deneyiminin giderek arttığını belirtiyor. Bu birikim, ilerleyen aşamalarda devreye girecek yeni platformların işletmeye alınma sürecini hızlandıracak unsurlardan biri olarak gösteriliyor.

Türkiye'nin gaz dengesinde tablo nasıl değişiyor?

Karadeniz'deki üretim artışı, Türkiye'nin doğal gaz arzındaki dengeleri de değiştirmeye başlıyor. GAZBİR'in 2025 yılı Doğal Gaz Dağıtım Sektörü Raporu'na göre, Türkiye geçen yıl 3,1 milyar metreküp yerli doğal gaz üretirken 57,9 milyar metreküp doğal gaz ithal etti. Toplam doğal gaz tüketimi ise 58,6 milyar metreküp olarak gerçekleşti. Bu tablo, yerli üretimin toplam tüketim içindeki payının henüz tek haneli seviyede bulunduğunu gösteriyor. Ancak Sakarya Gaz Sahası'nda Faz 2 ve Faz 3 kapsamında üretim kapasitesinin artırılmasıyla bu payın önümüzdeki yıllarda belirgin biçimde yükselmesi bekleniyor.

İthalat cephesindeki tablo da Türkiye'nin doğal gaz tedarik yapısındaki değişimi ortaya koyuyor. EPDK'nın Haziran 2026 Doğal Gaz Piyasası Sektör Raporu'na göre Türkiye'nin doğal gaz ithalatı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 6,19 gerileyerek yaklaşık 3 milyar 60 milyon metreküp olarak gerçekleşti. İthalatın 2 milyar 777 milyon metreküpü boru hatlarıyla, 282 milyon metreküpü ise sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisleri aracılığıyla yapıldı. Aynı dönemde iç piyasadaki doğal gaz tüketimi yüzde 4,59 artışla 2 milyar 830 milyon metreküpe ulaştı. Haziran ayında boru hatlarıyla yapılan ithalatta en büyük paya 1 milyar 12 milyon metreküp ile Azerbaycan sahip olurken onu İran ve Rusya izledi; LNG ithalatının tamamı ise Cezayir'den karşılandı. Bu tablo, Türkiye'nin doğal gaz tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye yönelik son yıllarda izlediği stratejinin sürdüğünü gösteriyor.

Bakanlığın 2026 yılının ilk altı ayına ilişkin değerlendirmeleri, sektördeki ivmeyi ortaya koyuyor. Bayraktar, yılın ilk yarısında yurt içi petrol üretiminin 23,1 milyon varile, doğal gaz üretiminin ise 1,6 milyar metreküpe ulaştığını açıkladı. Petrol üretiminin yüzde 60'ı Gabar Sahası'ndan gelirken, doğal gaz üretiminin yüzde 92'si Sakarya Gaz Sahası'ndan karşılandı. Bakan Bayraktar, Karadeniz'deki doğal gaz üretiminin yıl içinde iki aşamalı olarak artırılacağını yineledi. Yurt dışındaki arama çalışmalarının, özellikle Somali'de devam eden derin deniz sondajının da Türkiye'nin enerji kaynaklarını çeşitlendirme hedefinin tamamlayıcı unsurlarından biri olduğunu belirtti.

Sektör temsilcileri, Sakarya Gaz Sahası'ndaki üretim artışının arz güvenliği açısından olduğu kadar cari açık üzerindeki etkisi bakımından da önemli bir gelişme olduğunu vurguluyor. Yıllık doğal gaz ithalat faturasının milyarlarca dolar seviyesinde seyrettiği bir tabloda, yerli üretimin tüketimdeki payının artması doğrudan döviz tasarrufu sağlıyor. Bakanlık da Faz 2 ve Faz 3'ün devreye alınmasıyla bu tasarrufun daha da büyüyeceğine dikkat çekiyor. Bununla birlikte doğal gaz ithalatının tamamen ortadan kaldırılması, üretim kapasitesinin yanı sıra depolama kapasitesi ve diğer enerji altyapısı yatırımlarının geliştirilmesine de bağlı.

Bu noktada devreye giren ikinci unsur ise doğal gaz depolama kapasitesi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın Mart 2026'da paylaştığı verilere göre Türkiye'nin toplam doğal gaz depolama kapasitesi, Silivri'de 4,6 milyar ve Tuz Gölü'nde 1,7 milyar metreküp olmak üzere 6,3 milyar metreküpe ulaştı. Kış sezonunun ardından depolardaki doluluk oranı yüzde 71 düzeyinde kaydedildi. Bakanlık, sürdürülen yatırımlarla 2028 yılına kadar yıllık doğal gaz tüketiminin en az yüzde 20'sinin depolama kapasitesiyle karşılanabilmesini hedefliyor. Karadeniz'deki üretim artışı ile depolama kapasitesinin genişletilmesi, arz güvenliğini destekleyen birbirini tamamlayıcı iki yatırım hattı olarak öne çıkıyor. Yaz aylarında tüketimin görece düşük olduğu dönemlerde üretilen gazın depolara aktarılması, kış aylarında talebin yükselmesiyle birlikte sistemin daha fazla yerli kaynak kullanmasına ve ithalat ihtiyacının azaltılmasına imkân sağlıyor.

Uluslararası karşılaştırmalarda Türkiye'nin bu alandaki konumu da öne çıkıyor. Türkiye, sürdürülen depolama yatırımlarıyla 2028 yılına kadar toplam kapasitesini 14,4 milyar metreküpe çıkararak, Avrupa’nın en büyük üçüncü doğal gaz depolama kapasitesine sahip ülke olmayı hedefliyor. Karadeniz'deki üretim artışı bu altyapıyla birleştiğinde, Türkiye'nin bölgesel enerji tedarik zincirinde üretim ve depolama kapasitesini birlikte büyüten bir ülke konumuna ilerlemesi hedefleniyor. Sahadaki üretim takviminin planlandığı şekilde ilerlemesi ve önümüzdeki aylarda Osman Gazi'nin devreye alınmasıyla birlikte Sakarya Gaz Sahası'ndan gelecek yeni üretim rakamlarının açıklanması bekleniyor.