Gerçek hikâye: Into the Wild

1992 yılının Eylül ayında Alaska’nın dondurucu ve ıssız Stampede Yolu’nda, geyik avcıları tarafından terk edilmiş 142 numaralı otobüsün içinde genç bir adamın cansız bedeni bulundu. Cüzdanı, kimliği veya parasal hiçbir iz yoktu; geride bıraktığı tek şey günlüğü, başucundaki klasikler ve “Alexander Supertramp” imzasıydı. Bu trajik hadise, o dönem Outside dergisinde çalışan dağcı ve gazeteci Jon Krakauer’ın dikkatini çekti. Krakauer, 1993 yılının Ocak sayısı için “Death of an Innocent” isimli ve geniş kapsamlı bir dosya hazırladı. Ancak gerçek adı Chris McCandless olan bu genç adamın hikâyesi Krakauer’ın zihnini bir türlü terk etmedi. Kendi gençliğindeki doğa tutkusuyla Chris’inkini özdeşleştiren gazeteci, konunun peşini bırakmayarak Chris’in ailesi, yol boyunca karşılaştığı otostopçular ve dostlarıyla aylarca süren söyleşiler yaptı. McCandless'ın bıraktığı izleri adım adım takip ederek 1996 yılında modern biyografi edebiyatının mihenk taşlarından biri sayılan kitabını kaleme aldı:

Into the Wild

Into the Wild; raflarda henüz yeni yeni dolaşmaya başladığı yıl, ünlü aktör ve yönetmen Sean Penn bir gece vakti kitapçıda tesadüfen gördüğü benzersiz bir kapağa sahip bu kitabın görüntüsünden büyülenip satın aldı. Tüm gecesini kitabın sayfaları arasında geçiren Sean Penn; sabaha karşı okumayı bitirdiğinde, bu hikâyeyi sinemaya kazandırma arzusuna çoktan kapılmıştı. Krakauer ile iletişime geçerek Chris’in anne-babası Walt ve Billie McCandless ile görüşmeye gitti. Ancak aile, evlatlarının acısı henüz çok taze olduğu için telif haklarını devretmeyi reddetti. Penn, projeyi başka birine devretmek veya aileye baskı yapmak yerine onların acısına saygı duyarak büyük bir sabırla tam on yıl boyunca bekledi. 2006 yılında McCandless ailesi, Penn’in samimiyetine inanarak uyarlamanın haklarına onay verince, yapım süreci büyük bir özveriyle başladı.

Sean Penn, klişe stüdyo ortamları ve platolarda mekik dokumak yerine Chris’in iki yıl boyunca ayak bastığı rotayı birebir takip ederek ABD genelinde kırktan fazla gerçek mekânda çekim yapmayı seçti. Başrol için seçilen Emile Hirsch bu hikâyeyi profesyonel bir oyunculuk kariyeri olarak görmeyip, fiziksel ve zihinsel olarak yaşamayı seçti. Dublör kullanmadan buz gibi nehirlerde yüzdü, bir ayıyla aynı sahnede yer aldı ve çekimler kronolojik sıra doğrultusunda ilerledikçe diyetini sertleştirip yaklaşık 18 kilo vererek Chris’in son günlerinin fiziksel çöküşünü izleyiciye doğrudan hissettirdi. Filmin ruhunu tamamlayan son kritik unsur ise müzikler oldu. Penn’in filmin ham kurgusunu izlettiği Pearl Jam’in efsanevi solisti Eddie Vedder, hikâyeden o kadar etkilendi ki Chris'in iç dünyasını ve yolculuğunu yankılayan, tamamen akustik ve samimi bir soundtrack albümüne imza attı. 2007 yılında vizyona giren Into the Wild, Jon Krakauer’ın titiz gazeteciliği ile Sean Penn’in tutkulu sinematik vizyonunun birleşmesiyle doğaya, arayışa ve insan ruhunun özgürlüğüne yazılmış unutulmaz bir sinema eserine dönüştü.

Peki, perdenin arkasına gizlenen bir efsanenin ötesinde, Chris McCandless gerçekten kimdi?

Gerçek hikâye

Ormanın koyu yeşilinde mutluluk vardır,
Ayak basılmamış kıyılarda zevk.
Her şeyin ıssız olduğu yerlerde dostluk vardır,
Sonsuz denizin dalgalarında müzik.
Severim sevmesine insanı ama doğayı daha çok.

Lord Byron imzalı bir şiirin kısa bir bölümüyle başlamıştı, Into the Wild. Chris’in hikâyesi ise 12 Şubat 1968’de Kaliforniya’nın El Segundo kentinde... Dışarıdan bakıldığında Amerikan rüyasının kusursuz bir örneğini sunan bir aileye gözlerini açtı. NASA’da anten uzmanı olarak çalışan iddialı bir baba, Hughes Aircraft’ta sekreterlikten gelip eşiyle birlikte evden yürütülen başarılı bir danışmanlık şirketi kuran girişimci bir anne ve 1971’de aileye katılan küçük kız kardeşi Carine... 1976 yılında Virginia’nın Annandale semtine taşınan McCandless ailesi, yüksek gelir gruplarının yaşadığı, düzenli ve elit bir yaşamın merkezindeydi. Ancak bu güzel hikâyenin arkasında, küçük Chris ve Carine’in kalbinde hiçbir zaman iyileşmeyecek derin yaralar gizliydi.

Kız kardeşi Carine McCandless’ın yıllar sonra yayımlayacağı anılarda itiraf edeceği gibi, çocuklukları babanın alkol krizleriyle alevlenen sözel ve fiziksel şiddetin gölgesinde biçimlenmişti. Evdeki bu baskıcı, çatışmalı ve ikiyüzlü ortamdan kaçmak isteyen Chris, henüz küçük bir çocukken sığınağını edebiyatta buldu. Babasının ona okuduğu Jack London’ın Vahşi Doğanın Çağrısı gibi klasikler, Chris’in zihninde sınırlayıcı kurallardan ve sahteliklerden uzak, lekesiz bir dünyaya kaçma arzusunu tutuşturan ilk kıvılcımlar oldu.

1986 yılında Fairfax’taki W.T. Woodson Lisesi’nden mezun olan Chris, akademik olarak son derece başarılı bir öğrenciydi. Ancak öğretmenleri ve sıra arkadaşları onun akranlarından farklı bir dünyada yaşadığını, “farklı bir ritimle yürüdüğünü” fark etmişti. Lisenin kros atletizm takımının kaptanlığını üstlendiğinde, spora bakışı bile sıradandı. Takım arkadaşlarıyla koşmayı fiziksel bir yarışın ötesinde; karanlığın güçlerine, dünyadaki kötülüğe ve nefrete karşı verilen manevi bir mücadele olarak görüyordu.

Liseden mezun olduğu 1986 yazında tek başına Güney Kaliforniya’ya yaptığı yolculuk, Chris’in hayatındaki en büyük kırılma noktalarından birine sahne oldu. Akrabalarıyla yeniden bağ kuran genç adam, sarsıcı bir aile sırrıyla yüzleşti. Babası Walt, Chris ve kız kardeşi doğduktan sonra bile ilk eşiyle ilişkisini sürdürmüş, iki kadınla birden ikili bir hayat yaşamış ve hatta Chris’in doğumundan sonra ilk eşinden bir çocuk sahibi daha olmuştu. Dürüstlüğü ve ahlaki saflığı her şeyin üzerinde tutan Chris için ailesinin üzerine inşa edildiği bu büyük yalan, topluma, otoriteye ve hatta belki de tüm insanlığa olan güvenini kökünden sarstı.

Bu hayal kırıklığına rağmen disiplininden taviz vermeyen Chris, Atlanta’daki prestijli Emory Üniversitesi’ne girdi. Tarih ve antropoloji alanlarında çift ana dal yaparak 1990 yılının Mayıs ayında yüksek bir başarıyla mezun oldu. Hukuk fakültesine gitmesi veya aile işini devralması beklenen 22 yaşındaki Chris, mezuniyet günü radikal ve geri dönülmez bir karar aldı. Hukuk eğitimi için biriktirdiği 24.000 dolardan fazla paranın (günümüz değeriyle yaklaşık 59.000 dolar) tamamını kıtlıkla mücadele eden Oxfam vakfına bağışladı. Adını, kimliğini ve geçmişini geride bırakarak, toplumun materyalist prangalarını söküp attı. Bazen bir restoranda yemek hazırlayıcısı, bazen bir çiftlikte beden işçisi olarak çalışacağı göçebe bir hayata adım attı. Colorado Nehri’ni kanoyla aşan, uzun ve çetin yürüyüşlerle doğanın kalbine sokulan bu tutkulu gezgin için artık sadece tek bir hedef kalmıştı:

Alaska

1990 yazında Virginia’daki yaşamını ardında bırakan Chris, eski Datsun marka arabasıyla batıya doğru yola koyuldu. Aracının plakaları eksik, sigortası yoktu ve sürekli arıza yapıyordu. Yaz sonuna doğru Lake Mead Ulusal Rekreasyon Alanı’nda yakalandığı ani bir sel baskını, arabasını kullanılamaz hâle getirdi. Polisle karşılaşma, ceza alma veya kimliğini açıklama korkusuyla aracının plakalarını söküp taşıyabileceği kadar eşyayı sırtlayarak yaya olarak yoluna devam etti. Geride bıraktığı Datsun ise daha sonra emniyet güçlerince bulunup tamir edilecek ve devriye aracı olarak hizmete sunulacaktı.

Carthage kasabasında parası tamamen bitince bir tahıl ambarında işe girdi. Colorado’ya geçip kazandığı parayla bir kano, teçhizat ve bir tabanca aldı. Lisanssız ve hiçbir güvenlik ekipmanı olmadan Colorado Nehri’nin tehlikeli sularına girdi. Korucuların takibine rağmen izini ettirmeyen gezgin, Morelos Barajı üzerinden yasadışı şekilde Meksika’ya geçti. Nehrin kanoyla geçilemez hâle geldiği noktada günlerce El Golfo de Santa Clara’da tek başına kaldı. ABD sınırından tekrar geçerken ruhsatsız silah taşıdığı gerekçesiyle tutuklansa da kısa süre sonra serbest bırakıldı.

Sierra Nevada dağlarına geçtiğinde, dondurucu kış aylarını bölgedeki diğer göçebelerle birlikte inziva kamplarında geçirdi. Açlık baskı yapınca boş bir kulübeye girip malzeme almak zorunda kaldı; bu, sistemle olan köprülerini daha da yaktığı anlardan biriydi. Yeniden kuzeye, Güney Dakota’ya doğru otostop çekti. Aylarca Carthage kasabasındaki bir tahıl ambarında çalışıp bir miktar para biriktirdikten sonra, arkasında Chris’in hayatındaki en önemli dostlarından biri hâline gelen patronuna yazılmış bir kartpostal bırakarak aniden sırra kadem bastı:

“Bu kadar parayla sokaklarda dolaşmak çok kolay. Parasız olduğum ve bir sonraki öğünümü aramak zorunda kaldığım günler daha heyecanlıydı... Sanırım bir süre daha böyle yaşamaya karar verdim.”

1992 yılının Nisan ayında nihai hedefine ulaşmak üzere Alaska’nın Fairbanks kentine ulaştı. Yolda karşılaştığı insanlara sahte isimler veriyor, bakımsız ve hırpani görünümüyle çevresindekilerde garip bir enerji uyandırıyordu. 28 Nisan günü Stampede Yolu’nun başında kendisini son kez canlı görecek olan elektrikçi Jim Gallien ile tanıştı. Gallien, sırtındaki yetersiz teçhizatı, 4,5 kiloluk bir paket pirinci ve sadece .22LR kalibreli küçük av tüfeğini gördüğünde genç adamın acımasız Alaska doğasında hayatta kalamayacağını anladı. Onu Anchorage’a götürüp profesyonel ekipman almayı önerse de Chris bu teklifleri kararlılıkla reddetti; sadece Gallien’in ısrarıyla bir çift lastik çizmeyi ve iki sandviçi kabul etti.

Kaderiyle buluşacağı ıssız ve vahşi doğanın ortasındaki bu yer, Chris için sıradan bir kaçış veya fiziki bir yer değiştirmeden çok daha fazlası; edebiyatla ve felsefeyle beslenen zihni için neredeyse münzevi bir arınma ritüeliydi. Sırt çantasında taşıdığı Jack London, Mark Twain, Leo Tolstoy ve H.G. Wells eserleri onun pusulası hâline gelmişti. Ancak aklını en çok meşgul eden isim Henry David Thoreau ve onun Sivil İtaatsizlik ile Walden yapıtlarıydı. Walden kitabındaki “iffet ve çilecilik” üzerine aldığı altı çizili notlar, onun dünya nefsinden arınma arzusunu gösteriyordu. Hayatı boyunca bilinen hiç romantik ilişkisi olmamış, hatta seyahati sırasında Niland Slabs'te kendisine yaklaşan 17 yaşındaki genç bir kadını reddederek bu münzevi çizgiyi korumuştu.

Healy kasabasının 45 kilometre batısında, karlar altındaki patikada ilerlerken Alaska ormanının ortasında terk edilmiş bir mucizeye rastladı: 142 numaralı otobüs ya da Chris’in verdiği isimle:

Sihirli Otobüs

Burayı ana kampı ilan etti. Gün gün tuttuğu kayıtlar; kirpi, sincap ve kuşlar avlayarak hayatta kaldığını gösteriyordu. Ancak 9 Haziran 1992’de vurmayı başardığı bir geyiğin etini doğru yöntemlerle koruyamadığı için et günler içinde bozuldu. Büyük bir suçluluk duyan Chris, günlüğüne şu cümleyi not düştü: "Keşke geyiği hiç vurmasaydım. Hayatımın en büyük trajedilerinden biri." Tek başına sürdürdüğü bu yaşam mücadelesi, doğanın romantize edilen güzelliğinin arkasındaki sert ve bağışlamasız yüzüyle karşılaşacağı trajik sona doğru ilerliyordu.

Alaska’nın ıssız orman ortasında, 142 numaralı otobüsün içinde geçen 113 günlük yaşam mücadelesi son anlarına yaklaşırken Christopher McCandless için zaman akışı yavaş yavaş durmuştu. Günlüğündeki "107. Gün" kaydına düştüğü son kelimeler sadece "GÜZEL YABAN MEYVELERİ" oldu. 108 ile 112. günler arasındaki boş sayfalar yalnızca basit eğik çizgilerle geçiştirildi; 113. günde ise artık hiçbir not yoktu. Ölümün onu hangi tam günde veya saatte yakaladığı hiçbir zaman bilinemedi. Ancak son anlarının yaklaştığını hisseden Chris, elinde yazılı bir kâğıt tuttuğu son bir otoportre fotoğrafını çekmeyi başardı. Yüzünde veda busesiyle objektife bakarken tuttuğu notta şu cümle yazılıydı:

"MUTLU BİR HAYAT YAŞADIM VE TANRI’YA ŞÜKREDİYORUM. HOŞÇA KALIN VE TANRI HERKESİ KUTSASIN!"

6 Eylül 1992 tarihinde, geceyi geçirecek bir sığınak arayan bir avcı, terk edilmiş otobüsün kapısını araladı. İçerideki uyku tulumunun içinde cansız bir beden bulan avcı, hemen polise haber verdi. Eyalet polislerinin yaptığı incelemede, çürümeye yüz tutmuş kalıntıların genç gezgin Christopher McCandless’a ait olduğu doğrulandı.

Peki, genç bir adamı bu ıssızlıkta ölüme sürükleyen asıl neden neydi? Yıllar boyunca bu soru bilim insanları ve araştırmacılar arasında derin bir tartışmaya dönüştü. Into the Wild kitabının yazarı Jon Krakauer, ilk etapta iki temel olasılık üzerinde durdu: Chris’in sadece yağsız et tüketimine dayalı beslenmesi sonucu gelişen ve “tavşan açlığı” olarak bilinen protein zehirlenmesi ya da yediği yabani patates tohumlarında (Hedysarum alpinum) büyüyen bir küfün ürettiği “swainsonin” adındaki zehirli alkaloid. Swainsonin maddesi, vücudun besin emilimini engelleyerek bol yiyecek tüketilse dahi insanı açlıktan ölüme sürüklüyordu. Fakat Men's Journal muhabiri Matthew Power’ın 2007'deki aktarımına göre; Alaska Fairbanks Üniversitesi’nden kimyager Thomas Clausen tohumları laboratuvarda parçalarına ayırmış ve hiçbir toksin ya da alkaloid izine rastlamamıştı. Power ve birçok yerel Alaskalı, Chris’in sadece doğada hayatta kalacak kadar yiyecek bulamayarak doğrudan açlıktan öldüğünü savundu.

Ancak gizem burada kapanmadı. 2013 yılında araştırmacı Ronald Hamilton, Vapniarca toplama kampındaki mahkûmların zehirlenme semptomları ile Chris’in günlüklerindeki çaresizliği arasında çarpıcı bir bağ kurdu: Lathyrismus (latirizm) hastalığı. Hedysarum alpinum tohumlarında bulunan ODAP adlı zehirli bir amino asit, dengeli beslenen sağlıklı bir insan için nispeten zararsızken; Chris gibi uzun süredir açlık çeken, fiziksel stres altındaki bireylerde bacak felcine yol açarak yürümeyi ve avlanmayı imkânsız kılıyordu. Krakauer bu hipotezi The New Yorker makalesinde işledi; tohumlarda ODAP tespit edilse de konsantrasyonu bilim insanları arasında tartışma yarattı.

Nihayet Mart 2015’te Jon Krakauer ve bilim ekibinin yayımladığı ortak araştırma raporu noktayı koydu. Tohumlarda ODAP’tan ziyade yüksek düzeyde L-kanavanin adında, memeliler için toksik olan protein yapıda olmayan bir amino asit tespit edildi. Vücudun protein sentezinde yanlışlıkla kullandığı bu toksit madde, Chris’in açlıkla zaten zayıflamış olan bedenini adım adım çökertmişti. Bilimsel raporun vardığı kesin sonuç Hedysarum alpinum tohumlarının tüketilmesi, Chris McCandless’ın ölümüne doğrudan katkıda bulunmasıydı.

Chris idealist hayallerinin peşinde girdiği Alaska ormanında doğanın bilinmeyen bir tuzağına düşmüş; ama son nefesinde bile arkasında doğaya ve hayata duyduğu minnet dolu bir veda bırakmıştı.

Peki ya sonra?

The Wild Truth

Christopher McCandless’ın trajik vedasından sonra, Alaska’nın Stampede Yolu üzerindeki terk edilmiş o metal yığını artık sıradan bir hurda yığını olmanın ötesinde artık yeni bir hikâyeye sahipti. 1961 yılında yol işçileri tarafından vahşi doğanın ortasında terk edilen 1946 model yeşil-beyaz International Harvester otobüsü, Chris’in günlüğüne yazdığı ismiyle “Sihirli Otobüs” (Magic Bus), kısa sürede modern bir efsanenin ve sınır tanımayan bir arayışın sembolüne dönüştü. Oğlu Chris’in anısını yaşatmak isteyen babası Walt McCandless’ın otobüsün iç duvarına yerleştirdiği pirinç plaket, bu mekânı bir sığınaktan anıtsal bir alana dönüştüren ilk dokunuş oldu. Yazılan kitaplar, çekilen belgeseller ve Sean Penn’in sinema filmiyle birlikte Chris McCandless, kimileri için özgür ruhlu aşkıncılığın romantik bir kahramanı, kimileri içinse doğayı hafife alan yanlış yönlendirilmiş genç bir adam olarak hafızalarda kendine yer edindi.

Zamanla bu 142 numaralı otobüs, dünyanın dört bir yanından gelen macera tutkunları için neredeyse modern bir hac mekânı hâline geldi. Ancak tıpkı Chris’in hikâyesinde olduğu gibi, doğa bu ziyaretçilere karşı da cömert olduğu kadar tehlikeleri de içinde barındırıyordu. Otobüse ulaşmak isteyen yüzlerce gezgin, taşkın nehirlerle ve zorlu iklim koşullarıyla yüzleşti. Yıllar içinde en az 15 kişi arama-kurtarma operasyonlarıyla hayatta kalabilirken, ne yazık ki en az iki gezgin Teklanika Nehri’nin hırçın sularında hayatını kaybetti. Tarihçilerin “toplumsal hafızayı hem saklayan hem de gizleyen bir hatırlama mekânı” olarak tanımladığı otobüs, kamu güvenliği açısından gittikçe büyüyen bir hayati tehlikeye dönüştü.

Bu trajik olayların önüne geçmek isteyen devlet kurumları radikal bir karar aldı. 18 Haziran 2020 tarihinde, Alaska Ordu Ulusal Muhafızları’na ait devasa bir CH-47 Chinook helikopteri, Stampede Yolu’nun üzerinde belirdi. Yaklaşık 60 yıldır doğanın kucağında duran otobüs, çelik halatlarla havaya kaldırılarak Healy kasabasına uçuruldu ve oradan düz yataklı bir kamyonla güvenli bir bölgeye taşındı. Efsanevi otobüs, artık insanları ölüme çağıran bir tuzak olmaktan çıkarılmalıydı.

24 Eylül 2020’de Alaska Fairbanks Üniversitesi bünyesindeki Kuzey Müzesi (University of Alaska Museum of the North), Sihirli Otobüs’ün yeni ve kalıcı evi olduğunu duyurdu. Uzman ekipler, otobüsün üzerindeki tarihî yazıları ve dokuyu koruyarak hassas bir restorasyon sürecine başladı. İki yıl boyunca kapalı alanlarda sergilenen ve koruma altında tutulan otobüs için geniş kapsamlı bir müze projesi hayata geçirildi.

Çalışmalar neticesinde otobüsün orijinal tekerlekleri takıldı ve müze, otobüsü yıl boyunca korunaklı bir alanda sergileyebilmek amacıyla özel bir açık hava konseptinin inşası için gerekli adımları attı. Müze otoparkının yaklaşık 45 metre kuzeyindeki ağaçlık bölgede tasarlanan bu yeni alanı sayesinde, Chris McCandless’ın sığınağı ve yüz binlerce insanın hayallerinde kendine yer bulan “Sihirli Otobüs”, artık vahşi doğanın can alan tehlikelerinden uzakta, ziyaretçilerine ilham vermeye devam ediyor.

Christopher McCandless, Jon Krakauer’ın Outside dergisindeki “Masum Birinin Ölümü” (Death of an Innocent) başlıklı geniş yankı uyandıran makalesinin yayımlandığı Ocak 1993’ten bu yana, Amerikan kültür tarihinin kutuplaştırıcı figürlerinden biri hâline geldi. Bir taraf onun hikâyesinde materyalist dünyaya başkaldıran özgür bir ruh, modern bir Henry David Thoreau görürken; diğer taraf onu doğaya karşı kibirli, hazırlıksız ve ölümünü kendi elleriyle hazırlamış sorumsuz bir romantik olarak değerlendirdi.

Özellikle coğrafyanın sertliğini ve acımasızlığını bizzat yaşayan Alaskalılar, Chris’in bir kahraman gibi sunulmasına her zaman mesafe koydu. Alaskalı yazar Sherry Simpson, Anchorage Press’teki köşesinde toplumun bu ikiye bölünmüşlüğünü ve kendi içsel çelişkisini şu sözlerle dile getiriyordu: “Christopher McCandless'ın hikâyesi, arkadaşlarım arasında akşam yemeklerinden sonra harika bir tartışma konusu oluşturuyor. Çoğu zaman ‘Ölüm arzusu vardı’ diyenlerle aynı fikirde oluyorum; çünkü yaşadığı çileyi başka türlü açıklayamıyorum. Ara sıra ‘Ne kadar aptal bir herif’ diye düşündüğüm oluyor ve bu da beni kısa süreliğine de olsa romantik çocuk taraftarlarının safına itiyor. Ama en çok, onun nasıl olup da bir kahramana dönüştürüldüğüne şaşıyorum.”

Onu acımasızca eleştirenlere karşı Jon Krakauer ise Chris’in tavrını muhteşem bir kararlılıkla savundu. Krakauer’a göre insanların kibir veya “akılsızlık” olarak gördüğü şey, aslında haritada henüz keşfedilmemiş boş bir nokta bulma arzusundan ibaretti. Krakauer bu durumu şu ifadelerle özetliyordu: “Ancak 1992 yılında artık haritada hiçbir boş nokta kalmamıştı; ne Alaska'da ne de dünyanın başka bir yerinde... Fakat Chris, kendine özgü mantığıyla bu ikileme son derece zarif bir çözüm buldu: Haritadan tamamen kurtuldu. Kendi zihninde, başka hiçbir yerde olmasa bile, o toprakların bilinmeyen olarak kalmasını sağladı.”

Bu eşsiz arayış, kısa sürede edebiyattan sinemaya, müzikten televizyona uzanan büyük bir popüler kültür mirasına dönüştü. Chip Brown’ın The New Yorker’da yayımlanan “Artık Vahşi Doğaya Yürüyorum” (I Now Walk Into the Wild) makalesi ve Krakauer’ın 1996’da yayımlanıp çoksatanlar listelerini altüst eden Into the Wild kitabı, Chris’in adını efsaneleştirdi. Hikâye, 1998’de Millennium dizisinin “Luminary” bölümüne ilham verdi. Ron Lamothe’un The Call of the Wild belgeseli, 2011’de Chris’in kendi çektiği fotoğrafları içeren Back to the Wild kitabı ve 2014 yapımı PBS belgeseli Return to the Wild bu mirası canlı tuttu.

Ancak bu büyük efsanenin en etkileyici düğümü, 2014 yılında Chris’in kız kardeşi Carine McCandless’ın yayımladığı Vahşi Gerçek (The Wild Truth) adlı anı kitabıyla çözüldü. Carine’in çocukluklarında maruz kaldıkları aile içi şiddeti ve babalarının alkol krizlerini cesaretle ifşa etmesi, Chris’in evden ve toplumdan kaçışına en somut yanıtı verdi. Chris’in yolculuğu sıradan bir doğaya dönüş yolculuğu olmak yerine; karanlık bir geçmişten kaçıştı. Virginia merkezli folk grubu Eddie From Ohio’nun “Sahara” şarkısında da söylediği gibi, o otostopla kendi kaderine yürüyen ve bıraktığı izlerle insanlığa aynalar tutan ebedi bir gezgin olarak kaldı.

Bugün Chris’in bıraktığı günlükler ve bilimin sunduğu olanaklar sayesinde o ıssız otobüste yaşananları adım adım takip edebiliyoruz. Ancak asıl soru şu: Kendi yaşam yolculuklarında radikal bir yalnızlığı seçen ve kalabalıklardan geriye doğru kaçan insanların sayısı neden her geçen gün artıyor? Yaklaşık 35 yıl önce Alaska’nın ortasında yaşanan o trajedinin tohumlarının, aslında bugün hemen yanı başımızda, günlük hayatlarımızın sıradanlığında filizlendiğini ne kadar fark edebiliyoruz?

Zaman zaman hayatlarımızın dümeninde kendi ellerimizin olmadığını ağır bir biçimde hissederiz. Ailelerimizin bize sunduğu imkânların arkasında çoğu zaman beklentiler vardır. Kurduğumuz dostluklar ya da yaşadığımız yakın ilişkiler, zaman zaman bizi iyileştirmek yerine daha da yalnızlaştırır; hatta bazen ruhumuzu yavaşça zehirleyen bir istismara dönüşür. Büyük şehirlerin gürültülü caddelerinden küçük kasabaların tenha sokaklarına kadar yayılan bu sessiz trajedilerin, insanı kendi hayatından bile uzaklaştıran bu görünmez yüklerin altında yatan asıl sebep nedir?

Asıl neden; belki de kendi hikâyemizin yazarı olmamıza izin verilmemesidir. İnsan, sınırları başkaları tarafından çizilmiş bir hayatta ne kadar güvende olursa olsun, özgür olmadığını hissettiği an içsel bir sürgüne çekilir. Chris’in Alaska’ya doğru yaptığı yolculuk, toplumsal beklentilerin ve ailevi kırılmaların ruhunda açtığı yaraları kendi başına dikme çabasıydı. Bugün kalabalık şehirlerin yüksek binaları arasında kendi “Sihirli Otobüs”lerinde çaresizce sıkışıp kalan milyonlarca insan var. Christopher McCandless’ın trajedisi bize doğanın tehlikelerini öğretirken; yaşamının son günlerinde Pasternak'ın Doktor Jivago romanının kenarına düştü o son not ise unutulmaz bir gerçeği yüzümüze çarpıyor:

“Happiness only real when shared.” 
(Mutluluk sadece paylaşıldığında gerçektir.)

İnsan, sınırlarını kendi çizmediği bir hayatta ancak bir figüran olarak yaşayabilir. Ve bazen en büyük cesaret, Alaska'ya kadar otostop çekmek veya gerçeklik arayışı için hayatta kalmaya çalışmak değil; yaşadığın hayatın içinde kendi gerçekliğini yeniden yaratabilmektir.

Kaynakça

Sean Penn. “Into the Wild”. Paramount Vantage & River Road Entertainment, 2007.

Jon Krakauer. “Into the Wild”. Random House Publishing / Villard, 1996.

Jon Krakauer. “Death of an Innocent”. Outside, 1993.