ABD Pasifik'ten çekiliyor mu?

1953 Kore Savaşı Ateşkes Anlaşması'ndan bu yana Asya-Pasifik bölgesinin ana fay hattını oluşturan Kore Yarımadası, Soğuk Savaş kalıntısı bir gerilimden çok taraflı ve çok katmanlı bir nükleer kriz alanına evridi. ABD’nin Güney Kore ile kurduğu kolektif savunma mimarisi ve yaklaşık 28.500 Amerikan askerinin yarımadadaki varlığı, onlarca yıldır Kuzey Kore'ye karşı ana caydırıcı unsur olarak işlev gördü. Buna karşılık Pyongyang yönetimi, nükleer silahsızlanma müzakerelerinin tıkandığı noktada Asimetrik Nükleer Doktrinini anayasal düzeye taşıyarak kıtalararası balistik füze (ICBM) ve hipersonik silah kapasitelerini artırdı. Bölgedeki tarihsel gerilimin ulaştığı bu yeni safha, klasik Soğuk Savaş kamplaşmasının ötesine geçerek Çin ve Rusya'nın revizyonist hamleleriyle pekişen çok kutuplu bir Asya jeopolitiği doğurdu.[1]

Seul, Pyongyang ve Washington hattındaki jeopolitik güç dengeleri, ABD'nin Hint-Pasifik stratejisi ile doğrudan ilintili. Güney Kore, Washington ile olan ittifakını korurken nükleer bir komşunun gölgesinde geleneksel savunma hatlarını güçlendirmeye çalışıyor; Kuzey Kore ise Rusya ile tazelediği askeri ortaklıklar ve Çin'in sağladığı ekonomik tampon sayesinde Batı merkezli yaptırımları işlevsiz kılmayı hedefliyor. ABD diplomasisinin temel parametresi olan “Kore Yarımadası'nın Nükleerden Arındırılması” hedefi, Pyongyang'ın kendisini geri dönülemez bir nükleer güç ilan etmesiyle stratejik bir çıkmaza girdi. Bu tablonun üzerine Washington'ın küresel ölçekteki askeri yükümlülükleri ve Orta Doğu'da tırmanan bölgesel krizler eklendiğinde, ABD-Güney Kore ittifakının operasyonel sürekliliği ciddi bir testten geçiyor.[2]

2026 yılının Ağustos ayı, müttefikler arasındaki askeri senkronizasyonun sarsıldığı kritik bir dönüm noktası oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın talimatıyla, 17-27 Ağustos tarihleri arasında 11 gün sürmesi planlanan yıllık ortak Ulchi Freedom Shield (UFS) askeri tatbikatı aniden 5 güne düşürülmüş ve 21 Ağustos'ta erken sonlandırılmıştı. Bunun da ötesinde, ABD Savunma Bakanlığı Orta Doğu'daki İran çatışmaları nedeniyle askeri unsurlarını Okyanusya ve Asya sahasından kaydırma ihtiyacı duyarak Eylül 2026 tarihinde yapılması öngörülen deniz piyadelerinin düzenlediği, Ssangyong amfibi çıkarma tatbikatını tamamen iptal etti. Seul yönetiminin önceden bilgilendirilmediği bu ani kararlar, ABD'nin Doğu Asya'daki güvenlik garantilerinin esnekliği ve öncelik sıralaması konusunda Güney Kore kamuoyunda ve savunma bürokrasisinde derin soru işaretleri yaratacaktı.

Washington’ın karara gerekçe olarak gösterdiği ana etmen, Orta Doğu’da tırmanan İran çatışmaları ve bu savaşın artçı etkileri nedeniyle askeri birlik ve teçhizatın bölgeye kaydırılması zorunluluğu. Normal koşullarda 10.000 ile 20.000 arasında askeri personelin, amfibi hücum gemilerinin ve F-35B gibi gelişmiş hayalet savaş uçaklarının katılımıyla gerçekleştirilen bu devasa amfibi tatbikatın iptal edilmesi üzerine, Güney Kore Silahlı Kuvvetleri amfibi manevraları kendi öz imkanlarıyla ve bağımsız olarak icra etme kararı aldı.

Söz konusu amfibi tatbikat iptali, ABD Başkanı Donald Trump’ın talebi doğrultusunda süresi 11 günden 5 güne indirilen ve 21 Ağustos Cuma günü erken tamamlanan yıllık UFS ortak askeri tatbikatının hemen ardından geldi. Trump yönetiminin Kuzey Kore ile diplomatik diyalog kanallarını yeniden tesis etme gayesiyle UFS’yi budaması ve ardından Orta Doğu’daki operasyonel sıkışıklık sebebiyle Ssangyong tatbikatını tamamen kaldırması, ABD’nin küresel yükümlülükleri ile Doğu Asya’daki taahhütleri arasında yaşadığı derin çelişkiyi gözler önüne serdi. Kore Yarımadası’nda savunma anlaşması kapsamında konuşlu yaklaşık 39.000 Amerikan askerinin bulunmasına rağmen, Pentagon’un sıcak çatışma bölgelerine kuvvet kaydırmak zorunda kalması, Washington’ın genişletilmiş caydırıcılık kapasitesinin operasyonel sınırlarına işaret ediyor.

Güney Kore’nin açmazları

Washington'ın tatbikat sürelerini kısaltma hamlesi, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile doğrudan temas kurma arayışlarının bir parçası olarak öne sürülse de Pyongyang tarafında karşılık bulmayacaktı. Kuzey Kore Dışişleri Bakanlığı ve Kore İşçi Partisi Direktörü Kim Yo-jong, tatbikatların ölçeği küçültülse dahi saldırgan bir savaşın provası niteliğini koruduğunu vurgulayarak ABD'nin nükleer statülerini resmen tanımadığı bir diyalog zeminini reddettiler. Ağustos ortasında gerçekleştirilen ve radar sistemlerini atlatmaya yönelik yeni balistik füze testleri, Pyongyang'ın Washington'dan gelecek olası zirve tekliflerine karşı masaya yalnızca nükleer devlet şartıyla oturacağını açıkça gösteriyor.[3]

ABD'nin tek taraflı operasyonel kararları karşısında Seul yönetimi, askeri özerklik ve öz savunma kapasitelerini sorgulayan yeni bir güvenlik konsepti geliştirmek durumunda kaldı. Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı'nın Ssangyong amfibi tatbikatını milli imkanlarla yapma kararlılığı, eğitim faaliyeti ve Seul'ün kriz anlarında müttefiklerinin lojistik desteğine tam bağımlı olamayacağı gerçeğiyle yüzleştiğinin simgesi. Güney Kore'nin savunma ayaklarını Washington'ın anlık jeopolitik tercihlerinden bağımsızlaştırma arayışları, ittifakın operasyonel doktrininde yapısal bir değişimin başladığını kanıtlıyor.[4]

ABD kuvvetlerinin Orta Doğu sahasına kaydırılması, Güney Kore kamuoyunda ve savunma elitleri arasında süregelen yerli nükleer caydırıcılık veya ABD nükleer silahlarının yarımadaya yeniden konuşlandırılması tartışmalarını alevlendirecekti. Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT) taahhütlerine sadık kalan Seul hükümeti, Washington'ın Ukrayna, Orta Doğu ve Tayvan gibi çoklu cephelerde bölünmüş askeri kaynaklarını gördükçe, konvansiyonel ittifak garantilerinin nükleer güçlü bir Kuzey Kore karşısında yetersiz kalabileceği endişesini taşıyor. Bu durum, Washington ile imzalanan Washington Deklarasyonu'nun (2023) öngördüğü Nükleer Danışma Grubu (NCG) mekanizmasının da sorgulanmasına ve Seul'ün bağımsız nükleer kapasite seçeneklerini masaya yatırmasına yol açıyor.

Müttefikler arasındaki bu askeri ve stratejik türbülans, Pyongyang yönetimi için eşsiz bir hareket alanı oluşturuyor. Rusya ile imzalanan Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması çerçevesinde Moskova’ya verilen mühimmat desteği karşılığında balistik füze, uydu ve denizaltı teknolojilerinde kritik ivmeler kazanan Kuzey Kore, ABD’nin Orta Doğu’ya odaklanmasını stratejik bir fırsat penceresi olarak değerlendiriyor. Kim Jong-un yönetimi, ABD’nin amfibi ve deniz gücünü Doğu Asya’dan çekmesini müttefiklerin caydırıcılık kapasitesindeki zafiyet olarak okumakta ve Sarı Deniz ile Doğu Denizi hattında yeni hipersonik ve katı yakıtlı füze denemeleriyle gövde gösterisi yapıyor.

Pekin karardan memnun

Pekin yönetimi, ABD'nin Orta Doğu'daki İran savaşı nedeniyle Doğu Asya'daki ortak tatbikatlarını iptal etmesini ve askeri varlığını seyreltmesini memnuniyetle karşılıyor. Çin Halk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin Hint-Pasifik bölgesindeki askeri tatbikatlarını bölgesel gerilimi tırmandıran kışkırtmalar olarak tanımlıyor, Washington’ın operasyonel olarak güç kaybetmesini Tayvan Boğazı ve Güney Çin Denizi denkleminde kendi lehine bir stratejik esneklik olarak yorumluyor. Pekin, bir yandan Kuzey Kore üzerindeki ekonomik etkisini korurken diğer yandan Seul yönetimine dış aktörlerin güvenlik şemsiyesine bağımlı olmak yerine bölgesel diyalog mekanizmalarına dönme çağrısında bulunarak Seul-Washington ittifakındaki çatlakları derinleştirmeyi hedefliyor.

Camp David Süreci ile güçlendirilen ABD-Güney Kore-Japonya üçlü güvenlik işbirliği mimarisi, ABD’nin tek taraflı tatbikat ertelemeleri ve iptalleri sebebiyle sarsılıyor. Tokyo yönetimi, ABD’nin Hint-Pasifik’teki varlığının Orta Doğu krizleri nedeniyle geçici de olsa zayıflamasını, kendi Pasifist Anayasası’nın 9. maddesini esnetme ve karşı saldırı kapasitelerini hızla devreye sokma gerekçesi olarak kullanıyor. Ancak Seul ile Tokyo arasındaki tarihsel ve egemenlik odaklı derin uyuşmazlıklar, ABD’nin bağlayıcı liderlik rolünün zayıfladığı bir konjonktürde üçlü ittifakın kolektif bir güvenlik kalkanı olarak işlev görmesini zorlaştırıyor.

Bugün yaşanan krizlerinin ortaya koyduğu en temel askeri gerçek, ABD’nin aynı anda iki farklı coğrafyada yüksek yoğunluklu caydırıcılık ve operasyonel varlık sürdürme kapasitesinin sınırlarına ulaştığı. ABD Hint-Pasifik Komutanlığı (INDOPACOM), birlik kaydırmalarının geçici bir acil durum tedbiri olduğunu iddia etse de analistler bunu ABD stratejik belgesinde yer alan aynı anda iki savaşı kazanma kapasitesinin fiilen erimesi olarak değerlendiriyor. Bu durum, Asya-Pasifik'teki tüm müttefikler nezdinde Washington'ın güvenlik vaatlerinin geçerliliğini ve sürdürülebilirliğini temelden tartışmalı hale getirdi.

Asya-Pasifik bölgesel düzeni açısından Ağustos 2026, Soğuk Savaş sonrası kurulan tek kutuplu Amerikan hegemonyasının sonlandığını ve çok kutuplu, parçalanmış bir güvenlik mimarisinin yerleştiğini ilan ediyor. Kuzey Kore’nin nükleer silahlarını anayasal bir statüye kavuşturup Rusya ve Çin ile gayriresmi bir revizyonist blok oluşturması, Batılı güçlerin yaptırım rejimlerini etkisiz kılmaktadır. ABD’nin küresel yükümlülüklerinin getirdiği kapasite aşımı, Doğu Asya’da tehlikeli bir güç boşluğu yaratma riski taşıyor. Güncel tabloda sadece Kore Yarımadası’nı değil, Tayvan Boğazı ve Güney Çin Denizi gibi potansiyel çatışma alanlarını da doğrudan destabilize ediyor.

Sonuç olarak, Ağustos 2026 itibarıyla Kore Yarımadası, Soğuk Savaş’ın donmuş bir cephesi olmaktan çıkıp küresel güç rekabetinin ve çok taraflı krizlerin odağı haline geldi. ABD’nin Orta Doğu’daki savaş gerekçesiyle Ssangyong amfibi tatbikatını iptal etmesi ve Ulchi Freedom Shield’i kısaltması askeri takvimde bir değişiklik değil. Müttefiklik ilişkilerinde güven krizine yol açan stratejik bir kırılma. Önümüzdeki süreçte bölgesel istikrarın tesisi; ABD’nin Hint-Pasifik’teki caydırıcılık taahhütlerini soyut vaatlerden çıkarıp kurumsallaştırmasına, Güney Kore’nin stratejik özerklik arayışlarını müttefiklik dengeleriyle uyumlaştırmasına ve Kuzey Kore’yi diyalog masasına çekecek yeni, gerçekçi ve çok taraflı bir diplomasi mimarisinin kurulmasına bağlı olacak. Aksi takdirde, tırmanan silahlanma yarışı ve derinleşen bloklaşma, Doğu Asya’yı önlenmesi imkânsız yeni bir çatışma sarmalına sürükleme potansiyeli taşıyor.

Kaynakça:

[1] "Korean Peninsula Update, August 19, 2026", ISW, https://understandingwar.org/research/china-taiwan/korean-peninsula-update-august-19-2026/, (Erişim Tarihi: 24.08.2026).

[2] "South Korea–United States–North Korea Exercise Discussions (August 2026)", Küre, https://kureansiklopedi.com/en/detay/south-koreaunited-statesnorth-korea-exercise-discu, (Erişim Tarihi: 24.08.2026).

[3] "US cancels amphibious drill with South Korea amid conflict with Iran", AA, https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/us-cancels-amphibious-drill-with-south-korea-amid-conflict-with-iran/4035664, (Erişim Tarihi: 24.08.2026).

[4] "Key S. Korea-U.S. military drills begin amid OPCON transition push", Yonhap News Agency, https://en.yna.co.kr/view/AEN20260814009400315, (Erişim Tarihi: 24.08.2026).