Zeynep Tuğçe Bayat: “Anlatacak çok fazla hikâyemiz var”
Haberin Eklenme Tarihi: 20.11.2026 11:52:00 - Güncelleme Tarihi: 20.11.2026 13:03:00Ölü Arının İğnesi filminin ana karakterlerinden Ayşe, yaşadığı büyük kaybın ardından bir yandan kendi acısıyla mücadele ederken diğer yandan eşinin suçluluk duygusuyla da yüzleşiyor. Bu iki duygu arasında sıkışıp kalan Ayşe karakterini canlandırırken onun psikolojisini nasıl inşa ettiniz?
Aslında yönetmenimizle önceden çok konuştuk. Sahneleri fazla tekrar etmek istemedik, çünkü çok ağır sahnelerdi. Provalarda, sahneleri önceden çok çalışarak duygusunu öldürmek ya da çok net bir şey belirlemek istememiştik. Yönetmenimiz zaten bana daha mesafeli yaklaşmamı ve çok minimal bir oyunculuk sergilememi istediğini söylemişti. O yüzden, yeni bir anne olarak bu duyguyu yakalamaya çalışmak tabii ki biraz zordu. Çünkü gerçekten çok yoğun bir duygu. Burada zor olan, duyguları kontrol edebilmekti.
O yüzden bunu dengelemek benim için biraz zordu. Orada kendimi karakterden ayırıp, bunu yaşayan kişinin ben olduğumu düşünmek yerine gerçekten o karakteri anlamak üzerine çok düşündüm. Tabii ki set bittiğinde de bu duyguları üzerimde taşımamak için çok efor sarf ettim. Çünkü böyle bir durumu canlandırmak, insanı gerçekten çok etkiliyor. Ama profesyonelliğin de bence tam bu noktada devreye girdiğini düşünüyorum.
Buna karşı bir başkaldırıda bulunmak istedim ve bu konuda çok motiveydim. Meslek hayatımda bu ayrımı yapabileceğime dair içsel bir güvenim vardı. Bunun üzerine çok çalıştım ve bu güven açıkçası beni biraz kurtardı. Ayşe'yi benden bağımsız, çok daha farklı bir insan olarak inşa etmek böylece daha kolay oldu diyebilirim.
“Aydın Orak, oyuncuya karşı çok açık ve her şeyi tartışmaya açabilen bir yönetmen”
Filmin yönetmeni Aydın Orak ile çalışırken Ayşe karakteri hakkında en çok hangi soruyu tartıştınız? Bu konuşmalar karakteri canlandırma biçiminizi nasıl etkiledi?
Şu konuyu, çekimler devam ederken de çok tartıştık: Ayşe’nin davranışı, pasif ya da tepkisiz algılanabilir mi? Daha fazla feryat eden bir anne mümkün mü, olmalı mı? Hangisi doğru? Bunları kendi aramızda değerlendirdik. Ama biz açıkçası bebeği de seyirciye çok göstermedik. Yalnızca bir kez görünüyor. Bu da bilinçli bir tercihti. Çünkü biz bu acının arkasına yaslanmak istemedik. Ben bunu çok doğru ve olumlu bir tercih olarak görüyorum. Yönetmenin bu konudaki görüşüne çok büyük saygım var. Bunun daha kolay bir yolu vardı: Bebeği seyirciye tanıtıp sevdirerek, daha sonradan yaşanacak kayıpla seyirciyi çok daha fazla etkileyebilir, onları avucumuzun içine alabilirdik. Ama bu yaklaşımın kendisi bile bize hoş gelmiyordu. O yüzden biz bu acının arkasına yaslanmak istemedik. Yönetmenimiz de zaten böyle bir tercih yapmak istemedi.
Bu açıdan, karakterin tepkilerini çok tartıştık. Ayşe'nin doğru bir dengede kalması gerektiği konusunda fikir alışverişinde bulunduk ve bunun aslında daha güçlü bir duruş olduğuna karar verdik. Aslında Ayşe orada hiç tepki vermiyor değil. Bunun, özellikle Anadolu'daki kadınların gücüne dair bir vurgu olduğunu düşündük.
Sette, finalde Ayşe'nin duygularını Yusuf’a karşı biraz daha anlattığı bir sahne de yazdık. Ancak sonrasında bunun eksik olduğuna karar verdik. Yönetmenimizle çalışmak açıkçası çok güzeldi. Kendisi uyumlu, birlikte kafa kafaya verebildiğimiz, oyuncuya karşı çok açık ve her şeyi tartışmaya açabilen bir yönetmendi. O yüzden kendimi gerçekten çok şanslı hissediyorum.
“Amacım gerçekten benden farklı bir insan yaratmaktı”
Filmde Ayşe, yaşadığı büyük acıya rağmen duygularını her zaman dışa vurarak değil, zaman zaman sessizliğiyle de ifade eden bir karakter. Hatta bu sessizlik, karakterin yaşadığı içsel çöküşü ve derin acıyı anlatan önemli bir unsura dönüşüyor. Duyguların sözcüklerle değil, bakışlarla, beden diliyle ve suskunlukla ifade edildiği bu oyunculuk deneyimi sizin için nasıldı?
Açıkçası bağırmak ve ağlamak çok daha kolay bir seçenek olurdu. Bazen daha fazlasını yapmak ilk akla gelen tercih olabiliyor. Ancak bu duyguyu canlandırmak ve o noktada tutabilmek çok daha zordu. Burada şöyle bir şansım oldu: Yeni anne olduğum için herhangi bir duyguyu çağırmaya, zorlamaya ya da kendimi bir duygunun içine sokmaya hiç çalışmadım. O duygu zaten kendiliğinden, fazlasıyla oradaydı. Aslında en çok hissettiğim şey, Ayşe'nin yaşadığı çöküştü. Tepki verememesinin sebebi de neredeyse kaldıramayacağı kadar büyük bir acının içinde hâlâ şokta olmasıydı.
Yani böyle bir acıyı yaşamanın tek bir formülü yok. Her insanın aynı acıyı bile farklı şekillerde yaşayacağına eminim. O yüzden Ayşe'yi biraz daha bu şekilde kurduk ve düşündük. Dediğim gibi, esas amacım gerçekten benden farklı bir insan yaratmaktı. Yoksa kendimi oynamak herhâlde en kolay seçenek olurdu diye düşünüyorum.
“Kadınlara atfedilen çok büyük sorumluluklar var”
Anadolu kadını üzerinden yaptığınız değerlendirmede de değindiğiniz gibi, toplum kadından en büyük acıları yaşarken bile güçlü kalmasını bekliyor. Kadının acısını yaşamasına, kırılmasına ya da güçsüz görünmesine çoğu zaman alan tanımayan bu toplumsal beklenti, Ayşe karakterinde de kendini hissettiriyor. Ayşe'yi canlandırırken bu baskıyı ve kadına yüklenen güçlü olma zorunluluğunu hissettiniz mi? Bu durum karaktere yaklaşımınızı ve oyunculuğunuzu nasıl etkiledi?
Elbette. Aslında bir taraftan da tam olarak orada, çok kısa bir cümleyle söylemiştim. Ancak bunun altını çok fazla çizmek istemiyoruz. Buradan “Bu Anadolu kadınıdır, çekecektir ve olması gereken de budur” gibi bir anlam çıkmasını asla istemem. Aslında amacımız da bu değildi. Sadece annenin ağaca sarıldığı bir sahne var. O sahneyi hâlâ çok seviyorum ve üzerine çok düşünüyorum. Orada ne anlatılmak istendiğini hem çekimlerden önce hem de çekimler sırasında defalarca tartıştık. Bu tartışmalar sonrasında da bana kalan, üzerinde düşündüğüm bir şey oldu.
Aslında orada köklenmeyi, bir kadının toplumdaki en temel yapı taşlarından biri olduğunu anlatıyoruz. Güç derken de aslında böyle bir şeyden bahsediyoruz. Ama tabii ki kadınlara atfedilen çok büyük sorumluluklar var. Elinden her iş gelen insanların üzerine çok fazla sorumluluk yüklenir ya, kadınlar üzerinde de gerçekten biraz böyle bir durum söz konusu. Biz bunu onaylayan değil, aksine sonucunu gösteren bir yerden ele aldık. Evet, Anadolu kadını benzetmesini de biraz bu anlamda yaptım.
“Evrensele doğru yol almamız gerektiğini düşünüyorum”
Son olarak, film festivallerinin sinema dünyası açısından nasıl bir işlev üstlendiğini düşünüyorsunuz? Bu festivallerin oyuncular, yönetmenler ve seyirciler üzerindeki etkileri neler? Özellikle bağımsız sinemanın ve farklı hikâyelerin seyirciyle buluşması, yeni yönetmenlerin ve oyuncuların kendilerini gösterebilmesi açısından festivallerin nasıl bir katkısı olduğunu düşünüyorsunuz? Türk sinemasının gelişimi ve uluslararası alanda daha görünür hâle gelmesi için festivaller nasıl bir rol üstlenebilir? Önümüzdeki dönemde bu festivallerden beklentileriniz neler?
Açıkçası, evrensel konuları yerelden yola çıkarak işlememiz gerektiğini düşünüyorum. Çünkü gerçekten anlatacak çok fazla hikâyemiz var, bu kesin. Ancak bu hikâyelerle evrensele ulaşmamız gerekiyor. Ben herhangi bir milletten, herhangi bir ülkeden, herhangi bir insanın duygulanabilmesini ya da bu filmi anlayabilmesini isterim. “Bu film” derken de aslında sinemamızdaki herhangi bir filmden bahsediyorum. Biraz daha evrensele doğru yol almamız gerektiğini düşünüyorum.
Filmlerimizin domestik kalmaması gerektiğine inanıyorum. Elbette şunu demeye çalışmıyorum: Filmleri ülkemizdeki insanlar için yapmayalım, tüm dünyaya yönelik üretelim. Ancak iyi kurulmuş, ülkemizdeki izleyiciye hitap eden bir filmin aynı zamanda dünya çapında da izlenebileceğini düşünüyorum. Çünkü bu kaliteye sahip ekiplerimiz, oyuncularımız ve yönetmenlerimiz var. Zaten film yapmanın zorlukları belli. Bunların farkındayım; bu zorlukları bilmeyen bir yerden asla konuşmuyorum. Tüm bu zorluklara rağmen yapmaya, denemeye, çekmeye, oynamaya ve yazmaya devam etmekten başka bir şey söyleyemiyorum açıkçası.
Festivaller de bu noktada, filmlerimizin seyirciyle buluşabilmesi için bizim elimiz ayağımız oluyor. O yüzden çok değerliler. Umarım festivaller de varlığını sürdürmeye devam eder.