Türkiye ve Suriye, Fırat’ın iki yakasını yeniden birleştiriyor

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ile Suriye ordusunun iş birliğiyle yürütülen Fırat Nehri'nin iki yakasını birbirine bağlayan yüzer köprünün inşaatı tamamlandı. Türkiye'nin Şam Büyükelçisi Nuh Yılmaz, bu köprünün sel felaketinde yıkılan eski köprünün yerine yapıldığını belirtti. Yılmaz, bu projenin TSK ile Suriye ordusu iş birliğiyle gerçekleştirilen ikinci köprü projesi olduğunu vurgulayarak, "Türk ve Suriye silahlı kuvvetleri, barışta da geleceği birlikte inşa ediyor" sözlerine yer verdi. Suriye Savunma Bakanı Murhaf Ebu Kasra ise "Ülkelerimiz arasındaki güven ve iş birliğinin güçlendirilmesindeki yoğun çabalarından dolayı kardeşim Türkiye Savunma Bakanı Orgeneral Yaşar Güler'e en içten teşekkürlerimi sunuyorum" ifadelerini kullandı. Bu açıklamalar, projenin yalnızca mühendislik açısından değil, Türkiye-Suriye ilişkilerinin yeni karakteri açısından da sembolik bir değer taşıyor.

300 metreye yakın uzunlukta devasa askerî yüzer köprü, ilk bakışta ulaşım sorununu çözen bir altyapı projesinden ibaret görünebilir. Ancak Suriye’nin geçirdiği siyasi dönüşüm ve Türkiye ile Şam arasındaki ilişkilerin geldiği nokta dikkate alındığında proje daha geniş bir anlam taşıyor. Türk Silahlı Kuvvetleri ile Suriye ordusunun iş birliğiyle tamamlanan proje, Ankara ile Şam arasındaki ilişkilerin güvenlik merkezli temaslardan kurumsal ve çok boyutlu bir iş birliğine doğru ilerlediğinin sahadaki somut göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Savaşın coğrafyasında barışın altyapısı kuruluyor

Geçtiğimiz günlerde ABD, Suriye’yi “terörü destekleyen ülkeler” arasından resmen çıkarmıştı. Bu karar sonrası Suriye’de ekonomik yapılanmanın güçlenmesi, uluslararası ticaret ve yatırım gibi mevzuların globalde daha fazla destekleneceği yönünde öngörüler oluşmaya başladı. Suriye’nin istikrara kavuşması, bizzat Türkiye’nin sınır güvenliği ve bölgesel istikrarıyla doğrudan bağlantılı durumda. İttifaklar ve yenilikler diplomatik salonların dışına çıkarak sahalarda aksiyon buluyor.

Deyrizor bölgesi, Suriye iç savaşı boyunca bölücü güçlerin önemli lojistik hedeflerinden biri hâlindeydi. Bu yıllarda ABD öncülüğündeki koalisyonun hava saldırıları ile DEAŞ ve PKK/YPG'nin gerçekleştirdiği saldırılar sonucunda, Deyrizor'da Şamiye (batı) ile Cezire (doğu) bölgelerini birbirine bağlayan kalıcı köprüler kullanılamaz hâle gelmişti. Bu ulaşım kesintisi karşıya geçmek isteyen yerel halkın sıkıntılar çekmesine, bazı ilkel yöntemlere başvurmak zorunda kalmalarına sebep oluyordu. Yıllarca savaşın izlerini taşıyan stratejik ulaşım hattı, TSK'nın istihkâm kapasitesi ve Türkiye'nin savunma sanayii imkânlarıyla yeniden işlev kazandı. Suriye Savunma Bakanı Murhaf Ebu Kasra da X'teki paylaşımında, köprünün Deyrizor'daki halkın ulaşım yükünü hafifletmek amacıyla inşa edildiğini de belirtmeyi unutmadı.

Ankara'nın yeni Suriye politikasının sembolü

Ankara'nın son dönemde Şam yönetimiyle kurduğu askerî ve diplomatik yakınlaşma, bölgede istikrar arayışının somut adımlarından biri olarak görülebilir. Sınır ötesi iş birliğinin bundan sonra hangi alanlara yayılacağı ise yakından izlenecek. Temmuz ayında Millî Savunma Bakanlığı'nın resmî X hesabından yapılan paylaşımda şunlar kaydedildi: "Türk Silahlı Kuvvetlerimizin imkân ve kabiliyetleri sadece güvenlik değil hayatı kolaylaştıran çözümler de sağlıyor. 2'nci Ordu İstihkâm Tugay Komutanlığımız, Suriye'nin Deyrizor bölgesindeki Fırat Nehri üzerine 240 metre uzunluğunda yüzer köprü kurdu. Kontrol geçişlerinin tamamlanmasını müteakip köprü bugün yöre halkının kullanımına sunulacak."

Büyükelçi Nuh Yılmaz ile Suriye Savunma Bakanlığı’nın açıklamalarıyla doğrulanan operasyonda, Türk Silahlı Kuvvetleri İstihkâm Birlikleri ile Suriye Arap Ordusu’na bağlı askerî mühendislik ekipleri ortak bir çalışma olarak yürüttü. Suriye sahasında iki ülkenin askerî unsurlarının bu ölçekteki iş birliği, Ankara ile Şam arasındaki ilişkilerde güvenlik alanının ötesine geçen yeni bir dönemin dikkat çekici göstergelerinden biri hâline geliyor.

Bir savunma sanayii harikası: SAMUR

Projenin hayata geçirilmesinde Türk savunma sanayii tarafından geliştirilen SAMUR Mobil Yüzücü Hücum Köprüsü sistemleri kullanıldı. FNSS tarafından yerli imkânlarla geliştirilen SAMUR, zorlu arazi ve su geçişlerinde birliklerin ve araçların hızlı şekilde ilerlemesini sağlamak üzere tasarlanmış yüksek hareket kabiliyetli bir istihkâm sistemi olarak öne çıkıyor. Dünyada sayılı ülkelerin üretebildiği ve Fırat üzerinde kullanılan bu sistem, Türkiye'nin askerî mühendislik ve savunma sanayii kapasitesinin sınır ötesinde bir yeniden inşa projesine katkı sunmasının da bir örneğini oluşturuyor. Yıllarca çatışmanın sembolü olan Fırat, bu kez iki ülkenin ortak çalışmasının ve Suriye'de yeniden hayatın kurulması çabasının sahnesi hâline geliyor. Fırat’ın suları üzerinde yükselen bu köprü, SAMUR sistemlerinin mühendislik gücünü sergilemenin ötesine geçerek Şam ve Ankara’yı ortak bir gelecek vizyonunda birleştiriyor.

Bölgesel denklemde Türkiye’nin ağırlığı artıyor

Yıllar içinde geliştirilen yerli ve millî sistemler, artık Türkiye’nin savunma ihtiyaçlarını karşılayan araçlar olmaktan çıkarak kriz bölgelerinde güvenlik, ulaşım ve yeniden yapılanma süreçlerine katkı sunan stratejik bir güce dönüşüyor. Çok boyutlu dış politikaların her geçen gün alanını genişleten Türkiye, dünya ülkeleriyle olan ilişkilerini diplomatik yüzeyde tutmanın ötesine geçiyor. Yurt dışına yaptığı yatırımlar, ortaklıklar, insani yardımlar, ülke lehine yapılan iş birlikleriyle dünya basınında pozitif yaptırımların gündemine geliyor. Gerek saha diplomasisinde yakalanan ivme gerekse Türk savunma sanayiinin ulaştığı teknolojik olgunluk, Türkiye’nin bölgesel krizlerde sadece bir güvenlik aktörü değil; aynı zamanda yapıcı bir istikrar mimarı olduğunu da kanıtlıyor. Böylelikle Türkiye, bölgesel denklemde oyun kurucu rolünü her geçen gün daha da pekiştiriyor.