04 July 2024

Süper Lig maçları yurt dışında oynatılabilir mi?

2024 Avrupa Şampiyonası’nda milli takımımız galibiyetler ile ilerlerken taraftarımız da stadyumları doldurarak bu alanda ev sahibi Almanya’yı dahi geçti. Peki, gelecek yıllarda kimi Süper Lig maçlarının yurt dışında oynatılmasına ne dersiniz?

Euro 2024 hem A Milli Takım’ın hem de seyircilerimizin damga vurduğu bir turnuva oluyor. Takımımız Avusturya’yı 2-1’le geçerek çeyrek finale kalma başarısını gösterirken, taraftarlarımız da grup aşamalarında ev sahibi Almanya’yı geçerek stadyumları en çok dolduran taraftar grubu oldu.

F Grubunda oynadığımız üç maçta toplam 130 bin seyirciyle bu alanda liderliği elinde bulunduran taraftarlarımız aynı zamanda oynadığımız maçlara renk ve takımımıza güç kattı. Yaklaşık 3 milyon Türk’ün Almanya’da yaşadığı göz önüne alındığında bu rakam çok da şaşırtıcı olmasa da Avrupa’da yaşayan taraftarlarımız kulüplerimiz için potansiyel bir gelir kaynağı olabileceğini ortaya koydu.

Nisan ayında FIFA, yerel lig maçlarının başka ülkelerde oynanmasına engel olan politikalarında değişiklik yapmayı değerlendireceğini açıklamıştı. Bu açıklamayla birlikte Relevant Sports şirketi 2019 yılında Amerika Futbol Federasyonu ve FIFA’ya karşı açtığı davayı geri çektiğini ve tarafların anlaşmaya vardığını duyurdu. Şirket Amerika Futbol Federasyonu’nu ve FIFA’yı rekabet hukukuna aykırı davranmakla suçlayarak yaklaşık beş yıl önce dava açmıştı. Mayıs ayına gelindiğinde ise FIFA konunun değerlendirilmesi için bir çalışma grubu kurulacağını ve bu konuda somut adımlar atılacağını belirtmişti. La Liga yönetimi ise 2025 yılında lig maçlarını başka ülkelerde oynayabilmeyi beklediklerini açıklamış ve dolayısıyla bu konunun kısa vadede çözülmesi umduklarını ima etmiş oldu.

Kulüplere yeni gelir kapısı olabilir mi?

Almanya’ya ek olarak, Fransa, Avusturya, Belçika gibi birçok diğer Avrupa ülkesinde de hatırı sayılır ciddi bir Türk nüfus mevcut. Dolayısıyla lig maçlarının başka ülkelerde oynanmasına izin verilmesi takımlarımız için bir fırsat olabilir. Satılacak ekstra bilet gelirine ek olarak maç günü stadyumda yapılacak lisanslı ürün satışları kulüplerin fazladan gelir yaratmasına olanak sağlayabilir. Ekstra bilet gelirleriyle ilgili altı çizilmesi gereken önemli birkaç nokta var. Birincisi kombine sahiplerinin haklarının nasıl korunacağı. Kombine sahiplerinin haklarının korunması için sene başında yurt dışında oynanacak maçların planlamasının yapılması ve kombine biletlerin buna göre fiyatlanması uygun olacaktır. Tabii bu aşamada hem fiyatlamanın hem de yurt dışında oynanacak maçların belirlenmesinin doğru yapılması gerekir ki kulüpler zarara uğramasın.

Bir diğer önemli nokta ise Süper Lig takımlarının biletlerinin oldukça pahalı olması. Örneğin 2023/2024 sezonunda Galatasaray takımının kombinelerinin satışa çıktığı 15 Mayıs 2023 tarihindeki kurla hesaplandığında en ucuz kombine yaklaşık 280 avroya satılırken en pahalı kombine bilet ise 2050 avroya satılmıştı. Aynı sezon için Bayern Münich takımının kombine bilet fiyatlarına bakıldığında fiyatların 350 ve 760 avro arasında olduğu görülüyor. Aynı sezon için Paris Saint-Germain takımının kombine bilet fiyatları ise 490 ve 1200 arasında değişiyor.

Takımlarımız yılda bir ya da iki maçını Avrupa’da oynayacağı için taraftarlar daha yüksek bilet fiyatlarını ödemeyi göze alabilirler ama gene de başka bir ülkede oynanacak maçtan yaratılacak ekstra bilet geliri beklenen kadar fazla olmayabilir. Maç günü gelirleri sadece bilet gelirlerini değil aynı zamanda maç günü stadyumda yaratılan her türlü geliri içeriyor. Yiyecek içecek satışlarından lisanslı ürün satışlarına farklı kalemlerden gelir yaratmak mümkün olabilir. Yılda sadece birkaç kez takımlarını canlı izleme fırsatı bulabilecek gurbetçi taraftarların özellikle lisanslı ürün satışlarını arttırması kuvvetle muhtemel. Maçlara ek olarak takımın ya da bazı oyuncuların katılacağı etkinlikler düzenlenerek bunlar için ayrıca bilet satılabilir ve yurt dışındaki taraftarların takımla bir araya gelmesi sağlanabilir.

Taraftar-takım ilişkisini canlı tutmak

Yurt dışında maç oynamanın Süper Lig takımlarına sağlayacağı bir diğer fayda ise zaten bu olacaktır. Her ne kadar yurt dışında yaşayan milyonlarca Türk taraftar Süper Lig takımlarını takip edip desteklese de takımlarıyla bağları Türkiye’deki taraftarlar kadar kuvvetli olmayabilir. Takımlarını canlı izleyebilmek yurt dışındaki taraftarlar ve takımları arasındaki ilişkiyi canlı tutarak güçlendirebilir ve bundan sonraki süreçte her türlü tüketimi arttırabilir. Artık spor tüketimi sadece maç bileti almak ya da lisanslı ürün satın almaktan ibaret değil. Dijital mecralardaki paralı üyeliklerden fantoken’lara kadar birçok alternatif tüketim çeşidi mevcut. Yurt dışında yaşayan taraftarların dijital tüketimlerini arttırmak takımlarıyla arasındaki ilişkiyi güçlendirerek mümkün olabilir.

Süper Lig şampiyonu ve Türkiye Kupası sahiplerinin karşılaştığı Süper Kupa daha önce 2006, 2007, 2008 yıllarında Almanya’da, 2022 yılında ise Katar oynanmıştı. Geçtiğimiz aylarda beşinci kez Süper Kupa’nın yurt dışında oynanması planlanmış fakat iptal olmuştu. Dolayısıyla aslında yurt dışında maç oynamak hem federasyon hem de takımlar için bir yenilik değil. Sezon sonunda oynanan bir maçın yurt dışında planlanmasıyla sezon içindeki bir lig maçının planlanması arasında ciddi organizasyonel farklar olacaktır. Takımların yoğun fikstüründe fazladan bir yurt dışı seyahatinin eklenmesinin takımları ve oyuncuları olumsuz etkilemesi de ihtimaller dahilinde. Dolayısıyla bu tarz planlamaların bütün paydaşlarla bir araya gelinerek önceden yapılması gerekir.

FIFA’nın yapacağı politika değişikliğinin ne zaman yürürlüğe gireceği tam olarak bilinmese de bu konuda proaktif davranmak son derece önemli. Göz önüne alınması gereken faktörlerin çokluğu sebebiyle yurt dışında maç oynama kararı anlık verilebilecek bir karar değil. Umarım hem federasyon hem de takımlar sürecin yakın takipçisi olurlar ve bu fırsatı değerlendirebilirler.

Mustafa Selçuk Özaydın

İstanbul Bilgi Üniversitesi Spor Yöneticiliği Bölümü’nde doktor öğretim üyesi olarak çalışıyor. Başta futbol ekonomisi olmak üzere spor ekonomisi üzerine çalışmalar yapıyor.

Podcast

19 December 2023
Doç. Dr. Hasan T. Kerimoğlu
Darbeler, İhanetler ve İsyanlar
28:19
0:01

Url kopyalanmıştır...